ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ (4)

ΠΑΤΑΤΑ

Η πατάτα είναι ένα παγκόσμια καλλιεργήσιμο δικοτυλήδονο φυτό. Προέρχεται από το Περού και πρωτοκαλλιεργήθηκε κάποτε μεταξύ 8.000 και 5.000 π.Χ. Στην Ελλάδα πρωτοήλθε στα Ιόνια Νησιά λίγο πριν την επανάσταση του 1821.

 

Βοτανικοί χαρακτήρες

Είναι δικοτυλήδονο ποώδες φυτό και καλλιεργείται ως ετήσιο με βιολογικό κύκλο 3-5 μήνες. Πολλαπλασιάζεται αγενώς με κονδύλους. Ανήκει στην οικογένεια των σολανωδών (Solanaceae) και το επιστημονικό της όνομα είναι Solanum tuberosum L.

 

 

Περιγραφή του φυτού

 

Το φυτό έχει θαμνώδη ανάπτυξη με εναέριους και υπόγειους βλαστούς. Οι εναέριοι βλαστοί είναι πράσινου χρώματος, αρχικά όρθιοι, στη συνέχεια διακλαδίζονται και πλαγιάζουν, σε μήκος που μπορεί να φτάσει από 40-160 εκατ.(Εικ. 1). Λίγο πριν τη συγκομιδή μαραίνονται τα φυτά και αυτό αποτελεί ένδειξη του κατάλληλου χρόνου συγκομιδής.

Ρίζες

Η πατάτα έχει ένα κεντρικό ριζικό σύστημα που περιέχει  μερικές κύριες ρίζες και πολλές πλευρικές. Αναπτύσσονται στη βάση των βλαστών που εκφύονται από τους οφθαλμούς του κονδύλου. Είναι πολυάριθμα λεπτά ινώδη ριζίδια και απορροφούν το νερό και τα θρεπτικά στοιχεία.

Κόνδυλος

Ο κόνδυλος είναι ένας υπόγειος τροποποιημένος βλαστός. Το σχήμα και το μέγεθος ποικίλουν ανάλογα με την ποικιλία(Εικ. 8). Μπορεί να είναι σφαιρικοί, επιμήκεις ή ωοειδείς ανάλογα με την ποικιλία. Το περίδερμα του κονδύλου μπορεί να είναι κόκκινο, ρόδινο, κίτρινο, ή καφέ με φακίδια. Ενδέχεται η περιοχή των οφθαλμών να έχει διαφορετικό χρώμα από την περιδερμίδα (Εικ. 9). Η σάρκα των κονδύλων μπορεί να είναι λευκή, κίτρινη ή να έχει ενδιάμεσο χρωματισμό και τελευταία εμφανίστηκε στην αγορά και μωβ χρώμα σάρκας. (Εικ. 10). Τα στάδια της κονδυλοποίησης είναι τα εξής: Ανάπτυξη στολώνων – επιμήκυνση – διόγκωση άκρου (αγκίστρου) – δημιουργία μικρού κονδύλου – συνεχής αύξηση του μεγέθους χαρακτηριστικό της ποικιλίας και των συνθηκών που επικρατούν (Εικ. 12) (van Es & Hartmans, 1981). Οι συνθήκες που ευνοούν την κονδυλοποίηση είναι: Η κονδυλοποίηση μειώνεται πάνω από τους 20o C και σταματάει πάνω από 29o C. Όσον αφορά στη φωτοπερίοδο οι μικρές ημέρες προωθούν την κονδυλοποίηση. Άριστη θερμοκρασία νύχτας για κονδυλοποίηση είναι οι 12o C Χαμηλό άζωτο και υψηλή ένταση φωτός

ευνοούν την κονδυλοποίηση.

Το φύτρο: Τα φύτρα του κονδύλου πατάτας είναι κοντά νεαρά στελέχη. Η μορφή και το χρώμα των φύτρων είναι χαρακτηριστικά της καλλιεργούμενης ποικιλίας. Τα στελέχη αναπτύσσονται από τα φύτρα. 

Οι στόλωνες: Οι υπόγειοι βλαστοί ή αλλιώς στόλωνες αναπτύσσονται εντός του εδάφους διαγεωτροπικά (οριζόντια) και το μήκος τους ποικίλει ανάλογα με την ποικιλία αλλά και τις συνθήκες της καλλιέργειας. Γενικότερα οι άγριοι τύποι έχουν μακρούς στόλωνες ενώ το μικρό μήκος υποδηλώνει πρωιμότητα. Στο άκρο του στόλωνα που ονομάζεται άγκιστρο αναπτύσσεται ο κόνδυλος.

Ο βλαστός: Οι βλαστοί των φυτών πατάτας αναπτύσσονται από τα φύτρα του κονδύλου, ή από την άκρη των στολώνων. Οι ρίζες, οι στόλωνες και σπάνια άλλοι βλαστοί μπορεί να αναπτυχθούν από βλαστούς κάτω από την επιφάνεια του εδάφους.  Επάνω από  την επιφάνεια του εδάφους, ο βλαστός αναπτύσσει φύλλα, με διακλάδωση  άλλους βλαστούς και άνθη. Κάτω από την επιφάνεια του εδάφους, ο βλαστός έχει άσπρο χρώμα, σπάνια με κυανό-βυσσινή αποχρωματισμό.

Τα φύλλα: Τα φύλλα είναι σύνθετα αποτελούμενα από 7-11 φυλλάρια(Εικ. 4). Έχουν χρώμα βαθύ πράσινο, ελλειπτικό σχήμα και φέρουν χνούδι. Έχουν στομάτια τόσο στην πάνω επιφάνεια (λιγότερα) όσο και στην κάτω επιφάνεια (περισσότερα).


Άνθη: Φέρονται σε ταξιανθίες που έχουν μακρύ άξονα και αναπτύσσονται από τη μασχάλη του τελευταίου φύλλου κάθε βλαστού (Εικ. 5). Το άνθος είναι ερμαφρόδιτο και αποτελείται από πενταμερή στεφάνη συμπέταλη χρώματος λευκοϊώδους, ιώδους, μπλε, ή υποκίτρινο (Εικ. 6). Ο στύλος είναι μακρύς και βρίσκεται έξω από τον κώνο των ανθήρων. Η ωοθήκη είναι δίχωρη, καθώς και ο καρπός που αναπτύσσεται και είναι ράγα μικρού μεγέθους 1,3-2,0 εκατ. Κόκκινου χρώματος (μοιάζει με μικρό τοματάκι) και περιέχει μερικά μέχρι μερικές εκατοντάδες σπέρματα (Εικ. 7).


Subscribe to this RSS feed