ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ

ΠΑΤΑΤΑ

PER01

Η πατάτα είναι ένα παγκόσμια καλλιεργήσιμο δικοτυλήδονο φυτό. Προέρχεται από το Περού και πρωτοκαλλιεργήθηκε κάποτε μεταξύ 8.000 και 5.000 π.Χ. Στην Ελλάδα πρωτοήλθε στα Ιόνια Νησιά λίγο πριν την επανάσταση του 1821.

ΒΟΤΑΝΙΚΟΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΕΣΕίναι δικοτυλήδονο, ποώδες φυτό και καλλιεργείται ως ετήσιο με βιολογικό κύκλο τριών έως πέντε μηνών. Πολλαπλασιάζεται αγενώς με κονδύλους. Ανήκει στην οικογένεια των σολανωδών (Solanaceae) και το επιστημονικό της όνομα είναι Solanum tuberosum L.

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΦΥΤΟΥ

PER04  

Το φυτό έχει θαμνώδη ανάπτυξη με εναέριους και υπόγειους βλαστούς. Οι εναέριοι βλαστοί είναι πράσινου χρώματος, αρχικά όρθιοι, στη συνέχεια διακλαδίζονται και πλαγιάζουν, σε μήκος που μπορεί να φτάσει τα 40-160 εκατ.. 

PER05

Λίγο πριν τη συγκομιδή μαραίνονται τα φυτά και αυτό αποτελεί ένδειξη του κατάλληλου χρόνου συγκομιδής.

ΟΙ ΡΙΖΕΣ

PER02

Η πατάτα έχει ένα κεντρικό ριζικό σύστημα που περιέχει μερικές κύριες ρίζες και πολλές πλευρικές. Αναπτύσσονται στη βάση των βλαστών που εκφύονται από τους οφθαλμούς του κονδύλου. Είναι πολυάριθμα λεπτά ινώδη ριζίδια που απορροφούν το νερό και τα θρεπτικά στοιχεία.

Ο ΚΟΝΔΥΛΟΣ

PER06

Ο κόνδυλος είναι ένας υπόγειος τροποποιημένος βλαστός. Το σχήμα και το μέγεθός του ποικίλλουν ανάλογα με την ποικιλία. Μπορεί να είναι σφαιρικοί, επιμήκεις ή ωοειδείς. Το περίδερμα του κονδύλου μπορεί να είναι κόκκινο, ρόδινο, κίτρινο, ή καφέ με φακίδια. Ενδέχεται η περιοχή των οφθαλμών να έχει διαφορετικό χρώμα από την περιδερμίδα. Η σάρκα των κονδύλων μπορεί να είναι λευκή, κίτρινη ή να έχει ενδιάμεσο χρωματισμό, ενώ τελευταία εμφανίστηκε στην αγορά και σάρκα μωβ χρώματος. Τα στάδια της κονδυλοποίησης είναι τα εξής:

  1. ανάπτυξη στολώνων
  2. επιμήκυνση
  3. διόγκωση άκρου (αγκίστρου)
  4. δημιουργία μικρού κονδύλου
  5. συνεχής αύξηση του μεγέθους, χαρακτηριστικό της ποικιλίας και των συνθηκών που επικρατούν (van Es & Hartmans, 1981).

Οι συνθήκες που ευνοούν την κονδυλοποίηση είναι το χαμηλό άζωτο και η υψηλή ένταση φωτός. Η κονδυλοποίηση μειώνεται πάνω από τους 20oC και σταματάει πάνω από τους 29oC. Όσον αφορά τη φωτοπερίοδο, οι μικρές ημέρες προωθούν την κονδυλοποίηση, ενώ άριστες θερμοκρασίες νύχτας για την κονδυλοποίηση είναι οι 12oC.

ΤΟ ΦΥΤΡΟΤα φύτρα του κονδύλου πατάτας είναι κοντά νεαρά στελέχη. Η μορφή και το χρώμα των φύτρων είναι χαρακτηριστικά της καλλιεργούμενης ποικιλίας. Τα στελέχη αναπτύσσονται από τα φύτρα. 

PER07

ΟΙ ΣΤΟΛΩΝΕΣ: Οι υπόγειοι βλαστοί, ή αλλιώς στόλωνες, αναπτύσσονται εντός του εδάφους διαγεωτροπικά (οριζόντια) και το μήκος τους ποικίλλει ανάλογα με την ποικιλία, αλλά και τις συνθήκες της καλλιέργειας. Γενικότερα, οι άγριοι τύποι έχουν μακρείς στόλωνες, ενώ το μικρό μήκος υποδηλώνει πρωιμότητα. Στο άκρο του στόλωνα, που ονομάζεται άγκιστρο, αναπτύσσεται ο κόνδυλος.

PER08

 Ο ΒΛΑΣΤΟΣΟι βλαστοί των φυτών πατάτας αναπτύσσονται από τα φύτρα του κονδύλου, ή από την άκρη των στολώνων. Οι ρίζες, οι στόλωνες και σπάνια άλλοι βλαστοί μπορεί να αναπτυχθούν από βλαστούς κάτω από την επιφάνεια του εδάφους. Επάνω από την επιφάνεια του εδάφους, ο βλαστός αναπτύσσει φύλλα, με διακλάδωση, άλλους βλαστούς και άνθη. Κάτω από την επιφάνεια του εδάφους, ο βλαστός έχει άσπρο χρώμα, σπάνια με κυανό - βυσσινή αποχρωματισμό.

ΤΑ ΦΥΛΛΑΤα φύλλα είναι σύνθετα αποτελούμενα από επτά έως έντεκα φυλλάρια. Έχουν χρώμα βαθύ πράσινο, ελλειπτικό σχήμα και φέρουν χνούδι. Έχουν στομάτια τόσο στην πάνω επιφάνεια (λιγότερα) όσο και στην κάτω επιφάνεια (περισσότερα).

PER09

ΤΑ ΑΝΘΗΦέρονται σε ταξιανθίες που έχουν μακρύ άξονα και αναπτύσσονται από τη μασχάλη του τελευταίου φύλλου κάθε βλαστού. Το άνθος είναι ερμαφρόδιτο και αποτελείται από πενταμερή στεφάνη, συμπέταλα, χρώματος λευκοϊώδους, ιώδους, μπλε, ή υποκίτρινου. Ο στύλος είναι μακρύς και βρίσκεται έξω από τον κώνο των ανθήρων. Η ωοθήκη είναι δίχωρη, καθώς και ο καρπός που αναπτύσσεται, είναι ράγα μικρού μεγέθους 1,3-2,0 εκατ. κόκκινου χρώματος (μοιάζει με μικρό τοματάκι) και περιέχει μερικά, μέχρι μερικές εκατοντάδες, σπέρματα.

PER11 PER10